Μουρέλου-Ορφανού Έλλη – Elli Mourelou-Orfanou [1922-2011]

Η Έλλη Μουρέλου Ορφανού γεννήθηκε στον Πειραιά (1922-2011). Υπήρξε σύζυγος του Λάμπρου Ορφανού. Σπούδασε ζωγραφική στην Α.Σ.Κ.Τ Αθηνών με καθηγητές τον Δ. Μπισκίνη, τον Ο. Αργυρό και τον Κ. Παρθένη για 4 χρονια.Την περίοδο 1952-1955 σπούδασε ζωγραφική στην Ανωτάτη Εθνική Σχολή Καλών Τεχνών των Παρισίων, κοντά στους J.I. Dupas και J. Souverbie. Ειδικεύτηκε στην τέχνη της ψηφιδογραφίας στη Ραβέννα της Ιταλίας και στο Παρίσι στην Ecole d’ Art Italien, με τον διεθνούς φήμης ζωγράφο, Gino Severini. Ο Gino Severini, στις αρχές του 20ου αιώνα, υπήρξε ιδρυτικό μέλος του Φουτουριστικού κινήματος (Futurismo) στην Ευρώπη, μαζι με τους F.T. Marinetti, U. Boccioni και G. Balla, Eργάστηκε στο Αμερικανικό Κολλέγιο Θηλέων Αθηνών , ως Διευθύντρια του Τμήματος Εικαστικών (1949 -1979). Διακρίθηκε ως ζωγράφος ειδικευμένη στην τεχνική των ψηφιδωτών. Έχει τιμηθεί με βραβείο του ΕΟΤ για την διαφημιστική αφίσα της Ελλάδος (1961).

lifo.gr

Posted in ΖΩΓΡΑΦΟΙ | Σχολιάστε

Χουλιαράς Νίκος – Nikos Houliaras [1940-2015]

Ο Νίκος Χουλιαράς γεννήθηκε στα Γιάννενα. Ήταν ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους ζωγράφους.
Έχει λάβει μέρος σε πάρα πολλές ομαδικές εκθέσεις ζωγραφικής στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και εκπροσώπησε την Ελλάδα στην VIII Biennale της Αλεξάνδρειας το 1969, στην έκθεση που έγινε στην Εθνική Πινακοθήκη για την πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης το 1985, στη μεγάλη έκθεση του μουσείου του Dallas των Η.Π.Α. το 1990 και στην παγκόσμια έκθεση EXPO ’92 που έγινε στη Σεβίλλη.
Έργα του βρίσκονται στην Εθνική Πινακοθήκη καθώς και σε ιδιωτικές συλλογές, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Posted in ΖΩΓΡΑΦΟΙ | Σχολιάστε

Κατζουράκης Κυριάκος – Kyriakos Katzourakis [1944]

Γεννήθηκε το 1944 στην Αθήνα. Σπούδασε στην ΑΣΚΤ (1963-68) ζωγραφική με τον Ι. Μόραλη και χαρακτική με τον Β. Βασιλειάδη. Αργότερα συνέχισε τις σπουδές του στην χαρακτική στο St. Martins Scnool of Art και στο Groydon College of Art and Design στο Λονδίνο. Από το 1972 έως το 1985 ζει και εργάζεται στην Αγγλία. Το 1986 επιστρέφει στην Ελλάδα και ξεκινάει τη συνεργασία του με τον Γ. Λαζάνη στο θέατρο Τέχνης, η οποία συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της ομάδας «Νέοι Έλληνες Ρεαλιστές». Το 1995 ιδρύει την «Ομάδα Τέχνης», με στόχο την επεξεργασία πολλών τεχνών στο καλλιτεχνικό έργο. Από το 1996 διευθύνει το Εικαστικό εργαστήριο του Δ. Αιγάλεω, στο πλαίσιο του Δικτύου πόλεων του Υπ. Πο. Έργα του έχει παρουσιάσει σε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Έχει επίσης κάνει σκηνικά για πολλές θεατρικές παραστάσεις και κινηματογραφικές ταινίες.

Posted in ΖΩΓΡΑΦΟΙ | Σχολιάστε

Γεωργίου Απόστολος – Apostolos Georgiou [1952]

Ο Απόστολος Γεωργίου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1952. Σπούδασε αρχιτεκτονική, μεταξύ 1971-1973, στη Hochschule fur Angewandte Kunst της Βιέννης, και ζωγραφική, μεταξύ 1973-1975, στην Accademia di Belle Arti της Φλωρεντίας. Κυριότερες ατομικές εκθέσεις του είναι στις γκαλερί: ΖΜ, στη Θεσσαλονίκη (1972, 1977), «Ώρα», στην Αθήνα (1978), Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με τον Δήμο Θεσσαλονίκης (1993), Αίθουσας Τέχνης Αθηνών (1994), «Βίλκα», στη Θεσσαλονίκη (1997), Ρεβέκκας Καμχή, στην Αθήνα (1998, 2000), Ζήνας Αθανασιάδου, στη Θεσσαλονίκη (2003, 2007), «Xippas Gallery», στο Παρίσι και στην Αθήνα (2005), «Kalfayan Galleries», στην Αθήνα (2008). ‘Εχει λάβει μέρος σε πολλές ομαδικές εκθέσεις, μεταξύ των οποίων στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα, στην Αθήνα (1988), στο Σπίτι της Κύπρου στην Αθήνα (διοργάνωση: Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ, 1989), στη Wigmore Gallery του Λονδίνου (1997), στη Galerie Kienzle & Gmeiner του Βερολίνου (1998), στην Ελληνοαμερικανική Ένωση, στην Αθήνα (2001), στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Καλαμπάκας και στην Πινακοθήκη Αβέρωφ, στο Μέτσοβο («Οι Πρωτοπόροι», Συλλογή Μπέλτσιου, 2002), στο Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ, στην Αθήνα («Outlook», 2003, βραβείο ΔΕΣΤΕ), στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, στη Θεσσαλονίκη (2004, «Ποιος είναι εδώ;»-1η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, 2007, «Τόπος», 2008), στην ομαδική έκθεση Gazon Rouge στην Αθήνα (επιμ. Θ. Μουτσόπουλος, 2004), κ.ά.

Posted in ΖΩΓΡΑΦΟΙ | Σχολιάστε

Πως βλέπουν το Πάσχα οι έλληνες ζωγράφοι

Κατά κανόνα το Πάσχα πέφτει στον Απρίλιο και ο Απρίλιος ως κεντρικός μήνας της Άνοιξης εμπεριέχει και τα Πάθη και την Ανάσταση. «Λαμπρή», ονόμασε ο λαός μας το Πάσχα. Πανάρχαιη η λέξη, μετέφερε το πανάρχαιο αισιόδοξο μήνυμα του κύκλου της ανθρώπινης ζωής και της φύσης, της νίκης της ζωής επί του θανάτου, του ερχομού της γεμάτης λαμπρό φως άνοιξης.
 

 

Αργυρός Ουμβέρτος (Ανάσταση – 1932)
ArgyrosOumvertos

Απόστολος Γεραλής (Το αυγό της Λαμπρής – 1938)
Geralis

Δομίνικος Θεοτοκόπουλος (Ανάσταση)

Κωνσταντίνος Παρθένης (Ανάσταση)
EAFEA1DAE5AD8E4F94B2C5D6E70071C0

Σπύρος Παπαλουκάς (Ανάσταση στην Αίγινα)
Papaloukas

Γύζης Νικόλαος (Ιδού ο Νυμφίος έρχεται, περ. 1895)

Θεόφιλος (Ανάσταση – σε εκκλησία της Μακρυνίτσας Πηλίου)
Anastasi-Theofilos

Φώτης Κόντογλου (Η Εις Άδου Κάθοδος)
kontoglou

Σπύρος Βασιλείου (Η Εις Άδου Κάθοδος)
vasiliou

Ευγένιος Σπαθάρης
(Ελληνικό Πάσχα)

spatharis

Κωνσταντίνος Αρτέμης (Αποκαθήλωση)
artemis

….Χριστὸς ἀνέστη! Νέοι, γέροι, καὶ κόρες,
ὅλοι, μικροί, μεγάλοι, ἑτοιμαστῆτε·
μέσα στὲς ἐκκλησίες τὲς δαφνοφόρες
μὲ τὸ φῶς τῆς χαρᾶς συμμαζωχτῆτε·
ἀνοίξετε ἀγκαλιὲς εἰρηνοφόρες
ὀμπροστὰ στοὺς ἁγίους, καὶ φιληθῆτε·
φιληθῆτε γλυκὰ χείλη μὲ χείλη,
πέστε· Χριστὸς ἀνέστη, ἐχθροὶ καὶ φίλοι…..

Διονύσιος Σολωμός,
Ἡ ἡμέρα τῆς Λαμπρῆς

Πηγή: monopoli.gr

Posted in ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΡΘΡΑ ΚΑΙ ΑΛΛΑ | Σχολιάστε

Οι εικόνες του αρχοντικού Τοσίτσα, η συλλογή του Ευάγγελου Αβέρωφ, Αθήνα 2012

Maria Vassilaki, The Icons of the Tositsas Mansion. The Collection of Evangelos Averof, Athens 2012

Posted in ΕΚΔΟΣΕΙΣ | Σχολιάστε

Μορταράκος Κυριάκος – Κyriakos Μortarakos [1948]

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1948. Σπούδασε ζωγραφική, νωπογραφία και σκηνογραφία στην ΑΣΚΤ της Αθήνας (1970-1976) με τους Γ. Μόραλη, Κ. Ξυνόπουλο και Β. Βασιλειάδη. Παρουσίασε τις πρώτες του ατομικές εκθέσεις το 1978 στο Ηράκλειο Κρήτης (Βασιλική Αγίου Μάρκου) και το 1979 στην Αθήνα (Ώρα).
Τα πρώτα του έργα ήταν ζωγραφικοί πίνακες που μαρτυρούσαν μια εξπρεσιονιστική διάθεση και έτειναν προς την αφαίρεση. Βαθμιαία οι εικαστικές του αναζητήσεις, έχοντας πάντα ως αφετηρία τις αξίες της ζωγραφικής, τον οδήγησαν σε πειραματισμούς με τρισδιάστατα στοιχεία και στη χρήση διαφόρων υλικών και μικτών τεχνικών μέσων. Η ώριμη δουλειά του, από τη δεκαετία του 1990, περιλαμβάνει, εκτός από τα επιτοίχια έργα, κατασκευές με ένθετα αντικείμενα και εγκαταστάσεις στο χώρο (με ξύλο, γύψο, λαμαρίνα, φωτισμούς, κλπ), οι οποίες μερικές φορές λειτουργούν ως προέκταση της ζωγραφικής του, ενισχύοντας τις εκφραστικές της δυνατότητες. Με αυτό τον τρόπο αναδεικνύεται και η εννοιολογική διάσταση των θεμάτων του, όπου κυριαρχούν οι αναφορές στο βιωμένο χώρο, σε προσωπικές μνήμες, διαχρονικούς μύθους και σύμβολα.
Ένα άλλο χαρακτηριστικό της τέχνης του είναι η χρήση της γραφής, υπό μορφή χειρόγραφων κειμένων ή χρονολογιών που συνοδεύουν, και κάποτε υποκαθιστούν, τις εικονιζόμενες σκηνές, εμπλουτίζοντας τα έργα με σύνθετες παραπομπές αφηγηματικού, ιστορικού ή ημερολογιακού περιεχομένου. Αυτές οι γραπτές επεμβάσεις διατηρούν έναν εικαστικό ρόλο, αλλά κυρίως διεγείρουν, με έμμεσο τρόπο, την πνευματική εγρήγορση του θεατή.
Από το 2005 είναι τακτικός καθηγητής στο τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου διευθύνει το Β’ εργαστήριο ζωγραφικής.
Έχει πραγματοποιήσει 19 ατομικές εκθέσεις στην Αθήνα και σε άλλες ελληνικές πόλεις, καθώς και στις ΗΠΑ. Συμμετείχε σε τρεις Πανελληνίους και πέντε φορές στην Art Athina, καθώς και σε πολλές άλλες ομαδικές εκθέσεις και διεθνείς διοργανώσεις, στην Ελλάδα, και στο εξωτερικό (Δανία, Βέλγιο, Γερμανία, Γαλλία, Ισπανία, Η.Π.Α., κ.α.)

 

He was born in Athens in 1948. He studied painting, fresco and stage design at the Athens School of Fine Arts (1970-1976), under Y. Moralis, K. Xinopoulos and V. Vassiliadis. He presented his first solo exhibitions in 1978 (Saint Mark’s Basilica, Heraklion, Crete) and in 1979 (Ora gallery, Athens).
His early works were paintings that revealed an expressionist tendency, leaning at the same time towards abstraction. Gradually his artistic explorations, always initiating from the values of painting, led to three-dimensional experiments and to the use of various materials and mixed media. Since the 1990s, his mature work includes, apart from wall works, constructions with embedded objects and spatial installations (with wood, plaster, iron plates, lighting applications, etc.), which sometimes function as an extension of his painting, enhancing its expressive potential. Thereby, he manages to emphasize the conceptual dimension of his subjects, where, allusions to experienced spaces, personal memories, classical myths and symbols, often prevail.
Another feature of his style is the use of handwritten texts or dates, which accompany and sometimes even replace, the painted scenes, enriching the works with complex allusions of narrative, historical or calendar content. These interventions in writing maintain a visual role, but mainly, they indirectly stimulate the mental awareness of the viewer.
Since 2005, he is a full professor at the Department of Fine and Applied Arts of the Aristotle University of Thessaloniki, and also head of the Painting Studio B.
He has organized 19 solo exhibitions in Athens and other Greek cities, as well as in the United States. He has participated in three Panhellenics, in five Art Athina art fairs, and in many other group exhibitions and international events in Greece and abroad (Denmark, Belgium, Germany, France, Spain, U.S.A., et al.).

iset.gr

Posted in ΖΩΓΡΑΦΟΙ | Σχολιάστε

Κατζουράκης Μιχάλης – Michalis Katzourakis [1933]

Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια το 1933. Σπουδάζει ζωγραφική με τον Andre Lhote και αφίσα και σχέδιο με τον Paul Colin στο Παρίσι. Το 1955 επιστρέφει στην Αθήνα και εργάζεται στη διαφημιστική εταιρεία «Γκρέκα». Από το 1960 ως καλλιτεχνικός σύμβουλος του ΕΟΤ μαζί με τον Φρέντυ Κάραμποττ θα δημιουργήσει σειρά από αφίσες, προγράμματα του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, έντυπα ελληνικών τόπων ή αρχαιολογικών χώρων, εκθετήρια τουριστικής προβολής. Για την επιτυχή προβολή του ελληνικού τουρισμού στο εξωτερικό κερδίζει πολλά βραβεία σε διεθνείς διαγωνισμούς. Το 1962 ιδρύουν από κοινού με τον Φρέντυ Κάραμποττ το «Διαφημιστικό Κέντρο Αθηνών Κ&Κ». Το 1965 του απονέμεται ο Χρυσός Σταυρός του Τάγματος του Φοίνικος για την ξεχωριστή συμβολή του στο ελληνικό design!. Το 1968 γίνεται μέλος της Alliance Graphique Internationale (AGI). Συμμετέχει σε διεθνείς Biennale αφίσας, όπου και διακρίνεται. Το 1974 δημιουργεί το γραφείο «ΑΜΚ Αρχιτέκτονες & Διακοσμητές» που ειδικεύεται σε διεθνές επίπεδο στο σχεδιασμό και τη διαμόρφωση εσωτερικών χώρων, κυρίως κρουαζιερόπλοιων. Παράλληλα αναπτύσσει το ζωγραφικό και γλυπτικό έργο του. Ατομικές εκθέσεις του έχουν γίνει στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ έχει συμμετάσχει και σε πολλές ομαδικές. Έργα του υπάρχουν σε μουσεία και σε δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές της Ελλάδας και του εξωτερικού.

Παραπομπές

Κατζουράκης Μιχάλης

Posted in ΖΩΓΡΑΦΟΙ | Σχολιάστε

Ράλλη Σωτηρία – Sotiria Ralli [1944-2011]

Η Σωτηρία Ράλλη, γεννήθηκε στο Ελαιοχώρι της Κυνουρίας, σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας και αργότερα στο Παρίσι.
Το Πανεπιστήμιο του Σικάγου την ανακήρυξε «Master of Arts» και την τίμησε με τον τίτλο του επίτιμου διδάκτορα της έδρας Καλών Τεχνών.
Επίσης υπήρξε μέλος του Καλλιτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος της UNESCO Πειραιά και της Διεθνούς Ένωσης Επιστημόνων Γυναικών.

 

Sotiria Ralli was born in Elaeohori, Kinouria in 1944 and passed away in 2011. She graduated from the Superior school of Fine Arts of Athens and the Beaux Arts of Paris. She received a Master of Arts degree from the University of Chicago. She has been occupied with oil painting, sculpture, costumes and stage designing, engraving, and book illustration. She is also a writer and teacher of fine arts. Her works of art are by now part of individual and public collections throughout Greece and Europe.

petersgallery.com.cy

Posted in ΖΩΓΡΑΦΟΙ | Σχολιάστε

Σολούνιας Αριστοτέλης – Aristotelis Solounias [1939-2009]

Ο Αριστοτέλης Σολούνιας γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε στο College of Art του Πανεπιστημίου Cornell στις Η.Π.Α. (Bachelor 1962 και Masters 1964). Την πρώτη του ατομική έκθεση πραγματοποίησε στη Νέα Υόρκη το 1964. Ακολούθησαν πολλές ατομικές και ομαδικές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. ‘Ηδη από το 1957 ασχολήθηκε και με τη γλυπτική, ενώ δραστηριοποιείται και στην αρχιτεκτονική και τη σκηνογραφία.. Το 1972 ίδρυσε την Πυθαγόρειο Ακαδημία Καλών Τεχνών στο Πυθαγόρειο της Σάμου. Σε ένα συνδιασμό παραστατικής και αφαιρετικής γραφής, το έργο του διακρίνεται για το κυβιστικό ιδίωμα των μορφών του.

Born in Athens, Aristotelis Solounias studied at the College of Art at Cornell University, U.S.A. (Bachelor 1962 και Masters 1964). He had his first one-man show in New York (1964). Other solo and group exhibitions followed in Greece and abroad. Since 1957 he was also engaged with sculpture, while being active in architecture and stage scenery too. In 1972 he founded the Pythagorean Academy of Fine Arts at Pythagorion in the Island of Samos. A combination of descriptive and abstract painting, his work produces a distinct cubic style on its figures.

cangelaris.com

Posted in ΖΩΓΡΑΦΟΙ | Σχολιάστε

Σχολή του Μονάχου – Munich School

Η Σχολή του Μονάχου, ή αλλιώς ακαδημαϊκός ρεαλισμός, αποτελεί το πλέον σημαντικό εικαστικό κίνημα στην Ελλάδα του 19ου αιώνα, με έντονες επιρροές από την Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών του Μονάχου και το ομώνυμο καλλιτεχνικό ρεύμα της Γερμανίας (Münchner Schule).

File:Mgp gyzis tama.jpgΝικόλαος Γύζης-Το  τάμα, 1874

Η δημιουργία της ρομαντικής Σχολής του Μονάχου οφείλεται κατά κύριο λόγο στους ιδιαίτερους δεσμούς που δημιουργήθηκαν ανάμεσα στην Ελλάδα και την Βαυαρία στα χρόνια του Όθωνα. Εκείνη την εποχή, με την ενθάρρυνση και συνδρομή του ελληνικού Κράτους, πολλοί έλληνες καλλιτέχνες πήγαν στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Μονάχου για να σπουδάσουν εικαστικές τέχνες, και κυρίως ζωγραφική. Αρκετοί από αυτούς επέστρεψαν αργότερα στην Ελλάδα για να διδάξουν στην Σχολή των Τεχνών (μετέπειτα Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών) της Αθήνας.

Το έργο των ζωγράφων της Σχολής του Μονάχου διακρίνεται για την άριστη τεχνική στην χρήση των χρωμάτων σε βάρος της εκφραστικότητας. Οι σκηνές που απεικονίζουν οι ζωγράφοι του ακαδημαϊκού ρεαλισμού έχουν κάτι το πομπώδες και θεατρικό, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει την παντελή έλλειψη συναισθημάτων. Στον ακαδημαϊκό ρεαλισμό προέχει η ηθογραφία, δηλαδή η απεικόνιση του βίου των αστικών κέντρων και, κυρίως, της υπαίθρου, με ιδιαίτερη έμφαση στην απόδοση του αρχιτεκτονήματος, της τοπικής φορεσιάς και των αντικειμένων. Ακολουθεί η προσωπογραφία, η τοπιογραφία και τέλος η νεκρή φύση.

Στην Σχολή του Μονάχου συγκαταλέγονται οι πρώτοι ζωγράφοι της ελεύθερης Ελλάδας Θεόδωρος Βρυζάκης (1814–1878) και Διονύσιος Τσόκος (1820–1862), αν και ο τελευταίος ανήκει περισσότερο στην Επτανησιακή Σχολή. Και οι δύο αντλούν την θεματογραφία τους από την Επανάσταση του 1821, χωρίς ωστόσο να δίνουν την πλήρη βία και τραγικότητα του πολέμου. Πιο δραματικοί ήταν οι κάπως μεταγενέστεροι θαλασσογράφοι της ίδιας σχολής Κωνσταντίνος Βολανάκης (1837–1907) και Ιωάννης Αλταμούρας (1852–1878), οι οποίοι απεικόνισαν τον ναυτικό αγώνα της Επανάστασης του 1821.

File:Children's Concert by George Iakovidis.jpgΓ. Ιακωβίδης, Παιδική συναυλία (1894)

Μαζί με τον Βολανάκη, κύριοι εκπρόσωποι της Σχολής του Μονάχου θεωρούνται οι ζωγράφοι του ύστερου 19ου αι. Νικηφόρος Λύτρας (1832–1904), Νικόλαος Γύζης (1842–1901) και Γεώργιος Ιακωβίδης (1853–1907). Ο Γύζης παρέμεινε στην Γερμανία και δίδαξε στην Ακαδημία του Μονάχου, αλλά οι άλλοι τρεις επέστρεψαν στην Ελλάδα και δίδαξαν στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών. Η διδασκαλία και η τέχνη τους σφράγισαν την εικαστική παιδεία της περιόδου.

Ο Νικηφόρος Λύτρας, ο «γενάρχης της ελληνικής ζωγραφικής», θεωρείται ο κατεξοχήν εικονογράφος του ελληνικού βίου και τόπου κατά τον 19ο αι. Πίνακές του όπως Ο Γαλατάς και Η Προσμονή αποτελούν σημεία αναφοράς στην ιστορία της ελληνικής τέχνης. Ο Γύζης ασχολήθηκε και αυτός με την ηθογραφία, αλλά προς το τέλος της ζωής του στράφηκε προς την εικονογραφία οραμάτων, αλληγοριών και συμβολισμών. Τέλος, ο Ιακωβίδης ασχολήθηκε με την προσωπογραφία και την απεικόνιση παιδικών σκηνών. Στην Σχολή του Μονάχου ανήκουν επίσης ο Ιωάννης Ζαχαρίας (1845–1873), ο Νικόλαος Δάβης (1883–1967) και ο Πολυχρόνης Λεμπέσης (1848–1913). Επιρροές του ακαδημαϊκού ρεαλισμού διακρίνονται επίσης στο έργο ορισμένων ελλήνων ζωγράφων του 20ού αιώνα, όπως ο Σπύρος Βικάτος (1878–1960), η Θάλεια Φλωρά-Καραβία (1871–1960) και ο Έκτωρ Δούκας (1886–1969).

Αν και ορισμένοι Έλληνες ζωγράφοι, όπως π.χ. ο Περικλής Πανταζής (1849–1884), είχαν ήδη στραφεί προς τον ιμπρεσιονισμό και άλλα καλλιτεχνικά ρεύματα από τα μέσα του 19ου αιώνα, το τέλος της Σχολής του Μονάχου ήλθε όταν ο εξπρεσιονιστής Νίκος Λύτρας (1883–1927) και ο ιδιόρρυθμος Κωνσταντίνος Παρθένης (1878–1967) άρχισαν να διδάσκουν στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών.

wikipedia

Posted in ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΡΘΡΑ ΚΑΙ ΑΛΛΑ | Σχολιάστε

Πολενάκης Σταμάτης – Stamatis Polenakis [1908-1997]

Ο Σταμάτης Πολενάκης (1908–1997) ήταν πρωτοπόρος Έλληνας εικονογράφος αλλά και σκιτσογράφος σκηνοθέτης τής πρώτης ελληνικής ταινίας κινουμένων σχεδίων, «Ο Ντούτσε αφηγείται», την οποία σχεδίασε το διάστημα 1942–1944, κατά τη διάρκεια της ιταλικής κατοχής στη Σίφνο και την ολοκλήρωσε στην Αθήνα. Ο ίδιος αποφοίτησε από την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών και ασχολήθηκε κυρίως με τη διαφημιστική μακέτα και τη γελοιογραφία σε εφημερίδες και περιοδικά.Έχει σχεδιάσει πολλές γελοιογραφίες, από τις οποίες πολλές σατίριζαν τους Χίτλερ και Ντούτσε με τρόπο ευφάνταστο και με πολύ χιούμορ. Σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών και ασχολήθηκε με τη γελοιογραφία και το ευθυμογράφημα, καθώς επίσης και με το κινούμενο σχέδιο. Το σπουδαιότερο έργο τού δημιουργού είναι ο «Σπαγγοραμμένος», ο οποίος ήταν ο κεντρικός ήρωας κάποιων γελοιογραφιών του Πολενάκη, οι οποίες μάλιστα είχαν δημοσιευτεί και σε ένα τόμο, ο οποίος, εάν δεν κάνω λάθος, κυκλοφόρησε κάπου μέσα στο 1970.

Posted in ΣΚΙΤΣΟΓΡΑΦΟΙ | Σχολιάστε

Χατζησωτηρίου Ξάνθος – Xanthos Hatzisotiriou [1920-2003] Cypriot

Γεννήθηκε στην Αμμόχωστο το 1920 και πέθανε στη Λεμεσό το 2003. Σπούδασε εμπορικά στο αμερικάνικο Πανεπιστήμιο της Βηρυτού. Κατά το διάστημα 1951-1953 σπούδασε ζωγραφική και διακοσμητική στο Central School of Arts and Grafts του Λονδίνου και το 959 φοίτησε για ένα χρόνο στο Bryan Show School of Painting του Λονδίνου. Το 1969 ίδρυσε στην Αμμόχωστο το στούντιο, γκαλερύ και εργαστήρι «Μοναστήρι» στο οποίο υπήρχε μόνιμη έκθεση έργων του. Η λαϊκή αρχιτεκτονική, η λαϊκή παράδοση και η λαϊκή τέχνη τον επηρεάζουν στη ζωγραφική.
Παρουσίασε το έργο του σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Κύπρο και στο εξωτερικό. Στην 5η Μπιενάλε της Αλεξάνδρειας πέτυχε τιμητική διάκριση. Έχει πάρει μέρος σε πολλές ομαδικές.

Born in Famagusta 1920 and died in Limassol 2003. Studied painting at the Central School of Arts and crafts in London. Has shown his work in one-man and group exhibitons in Cyprus and abroad 5th Biennale Alexandria.

Posted in ΚΥΠΡΙΟΙ ΖΩΡΓΑΦΟΙ | Σχολιάστε

Τρικογλίδης Ιωάννης – Ioannis Trikoglidis [1891-1962]

 

Γεννήθηκε στη Κάρυστο το 1891 και πέθανε στην Αθήνα το 1962. Σπούδασε ζωγραφική στη Σχολή Καλών Τεχνών. Συνέχισε τις σπουδές του στην Ακαδημία του Βερολίνου. Παρουσίασε το έργο του σε ομαδικές και Πανελλήνιες εκθέσεις. Πανευβοϊκή Έκθεσης Χαλκίδας 1937 – Χρυσό βραβείο.

Posted in ΖΩΓΡΑΦΟΙ | Σχολιάστε

Πολυχρόνης Λεμπέσης – Ο «πιο σπουδαίος έλληνας ζωγράφος»

Ο «πιο σπουδαίος έλληνας ζωγράφος»

Ενας τίμιος και ειλικρινής καλλιτέχνης απέθανε, σχεδόν υπό εχεμύθειαν, όπως επέρασε και την ταλαιπωρημένην του ζωήν» έγραφε την άνοιξη του 1913 για τον ζωγράφο Πολυχρόνη Λεμπέση ο Παύλος Νιρβάνας. Ογδόντα πέντε χρόνια κατόπιν, εφέτος υπό την ιδίαν εχεμύθειαν περνάει η επέτειος των 150 χρόνων από τη γέννηση (1848) του «πιο σπουδαίου ζωγράφου της Ελλάδος», όπως με την οργίλη υπερβολή του υπεστήριζε ο ιδιόρρυθμος αλλά συχνά καίριος στις κρίσεις του εκδότης του περιοδικού «Φραγγέλιο» (1927) και ιδρυτής του «Ασύλου Τέχνης» Νίκος Βέλμος.

Φυσικά ­ και απολύτως δικαιολογημένα ­ δεσπόζουν εφέτος οι επέτειοι των δύο μεγάλων ταγών της νεοελληνικής ζωής, των εθνικών βάρδων Ρήγα Φεραίου και Διονυσίου Σολωμού. Μένει όμως πάντα χώρος στην πνευματική μας πινακοθήκη και για άλλους δημιουργούς ­ κι είναι δική μας ευθύνη να τους θυμόμαστε ­ που, αν δεν είχαν τον ίδιο πρωταγωνιστικό και καθοριστικό ρόλο στην οικοδόμηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, συνέβαλαν όμως σημαντικά με το έργο τους στη διαμόρφωση και στον εμπλουτισμό της.

Ο Πολυχρόνης Λεμπέσης γεννήθηκε στα 1848 στη Σαλαμίνα, όπου είχε καταφύγει η βοιωτικής καταγωγής οικογένεια των προγόνων του, κυνηγημένη από τους Τούρκους. Το αρβανίτικο Λεμπέσης ­ πιθανώς παρατσούκλι της οικογενείας ­ αναφέρεται σε πολεμιστές, κουρσάρους και εν γένει ατίθασους άντρες. Ο Πολυχρόνης ήταν ένας ήπιος, ταπεινός και ήσυχος άνθρωπος σ’ όλη του τη ζωή. Οταν η μικρή αθηναϊκή κοινωνία του τέλους του 19ου αιώνα και η περιορισμένη καλλιτεχνική ζωή που χαρακτηριζόταν από διαμάχες έδειξαν τις διαθέσεις τους στον Λεμπέση, αυτός προτίμησε να αποσυρθεί στη Σαλαμίνα, όπου και έζησε «εν αφανεία». Στην Αθήνα είχε έλθει για να σπουδάσει ζωγραφική ­ όπου και διακρίθηκε ­ και εγκαταστάθηκε μετά την επιστροφή του από το Μόναχο, όπου συνέχισε με την ίδια επιτυχία τις σπουδές του.

Ευχάριστη αναλαμπή στην αθηναϊκή του ζωή, η φιλική υποδοχή της οικογενείας Δραγούμη, που του συμπαραστάθηκε σ’ όλη του σχεδόν τη ζωή. Τον δέχονται στο αρχοντικό τους στο Ζάππειο και ζωγραφίζει προσωπογραφίες μελών της μακεδονίτικης οικογένειας αυτών των φλογερών πατριωτών. Η ολόσωμη προσωπογραφία της Μαρίας Δραγούμη, ανακεκλιμένης να κρατάει με το αριστερό χέρι το κεφάλι και με χαλαρό το δεξί βεντάλια, είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον έργο εσωτερικού χώρου με ιδιαίτερη έμφαση στην ατμόσφαιρα και στη ζωγραφική λειτουργία των πολλών επίπλων, παραπετασμάτων κλπ., που δείχνει τον προσωπικό τρόπο με τον οποίο αξιοποιεί ο Λεμπέσης τα διδάγματα του Μονάχου.

Στην προσωπογραφική ζωγραφική ο Λεμπέσης έδωσε μερικά από τα καλύτερα δείγματα γραφής και πλούτισε τη νεοελληνική τέχνη με έργα προσωπογραφικής αλήθειας και εικαστικής δομής, όπως φαίνεται τόσο στα λίγα «επίσημα» πορτρέτα όσο και ακόμη περισσότερο στις προσωπογραφίες φίλων και συγγενών. Χαρακτηριστικό έργο της πρώτης κατηγορίας, η προσωπογραφία του Φερδινάνδου Σερπιέρη, του γνωστού μεγαλεπιχειρηματία του 19ου αι. Από το σκοτεινό βάθος του πίνακα προβάλλει φωτεινός ο σφαιρικός όγκος της κεφαλής του Σερπιέρη.

Η πλούσια γενειάδα γίνεται η ζωγραφική μετάβαση από τη σκουρόχρωμη ενδυμασία στο ανοιχτόχρωμο πρόσωπο. Το χρώμα πλάθει με σιγουριά τη στιβαρή φόρμα. Η αιχμηρή αλήθεια του έργου, που ούτε ωραιοποιούσε καθόλου τα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά του ευτραφούς Σερπιέρη ούτε εξευγένιζε την προσωπικότητά του, προκάλεσε τότε τις αντιδράσεις του εικονιζομένου αλλά και τις λοιδορίες των συναδέλφων του ζωγράφου. Κληροδότησε όμως στη νεοελληνική προσωπογραφία ένα από τα σημαντικότερα έργα του.

Από τη δεύτερη κατηγορία η προσωπογραφία του «Στρατιώτη» (πιθανότατα του αδελφού του) θα μπορούσε να θεωρηθεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό. Ο Αγγ. Προκοπίου με υπερβολή γράφει ότι ο Στρατιώτης «είναι μορφή πληβειακή, που γίνεται κοινωνικό σύμβολο ζωής, με οικουμενικότητα και αλήθεια που συγκινεί». Η απόδοση του στιγμιαίου με τα ανακατωμένα μαλλιά και το αξύριστο πρόσωπο, η χρωματική ενότητα με τον διάλογο του βαθυκύανου της στολής και τα θερμά χρώματα του περιλαιμίου και του προσώπου και η γεροχτισμένη φόρμα συγκροτούν την εικαστική ταυτότητα του γεμάτου ζωή ­ με κάποια πίκρα ­ πορτρέτου.

Κατά την παραμονή του στην Αθήνα δέχεται κάποιες παραγγελίες για προσωπογραφίες, που σιγά σιγά όμως περιορίζονται. Εργάζεται ­ και είναι από τους λίγους, αν όχι και ο μόνος από τους γνωστούς ζωγράφους ­ και στην εικονογράφηση εκκλησιών ακολουθώντας τη δυτικότροπη τεχνοτροπία, αν και είχε περάσει τα παιδικά του χρόνια στη Μονή της Φανερωμένης στη Σαλαμίνα και είχε συναναστραφεί με τις χιλιάδες μορφές των Αγίων, που ιστόρησε ο Γεώργιος Μάρκου (1735). Η εκκλησιαστική του ζωγραφική είχε διπλή αφετηρία: προσωπική επιλογή και ανάγκη βιοποριστική. Η τεχνική αρτιότητα αλλά και μια ευγένεια και ευαισθησία χαρακτηρίζουν τις Παναγίες και τους Αγγέλους που ζωγράφισε (Αγ. Γεώργιος Καρύτσης, Αγ. Κωνσταντίνος Πειραιώς, Αγ. Θεόδωροι Α’ Νεκροταφείου κ.ά.).

Ο Λεμπέσης ήταν άριστος τεχνίτης όπως φαίνεται στα γνωστότερα έργα του «Το παιδί με τα κουνέλια», εκεί όμως όπου διεκδικεί τον ρόλο του πρωτοκόρου στη νεοελληνική τέχνη είναι η ζωγραφική υπαίθρου. Δεν ζωγραφίζει βέβαια τοπία σαν αυτόνομα θέματα όπως οι γάλλοι υπαιθριστές και οι ιμπρεσιονιστές. Στα έργα του υπάρχει κάποια σύνδεση είτε με την ιστορικότητα του τόπου είτε με ηθογραφικές αναφορές. Και στις περιπτώσεις αυτές όμως το θέμα είναι μόνον η αφορμή για τη ζωγραφική έκφραση. Ο ιστορικός βράχος του Αρείου Πάγου ­ όπως και για τον συνομήλικό του Π. Πανταζή ­ του δίνει την ευκαιρία να ζωγραφίσει τον ρόλο που παίζει το φως στην οπτική αντίληψη των βράχων.

Στους πίνακες με θέματα από την καθημερινή ζωή, χωρίς όμως τον φιλολογικό φόρτο της ηθογραφίας, όπως ο πίνακας με παιδιά που κλέβουν μήλα ή μια χαριτωμένη μικρή κουλουριώτισσα που καβαλάει γυναικεία το γαϊδουράκι της (δεν ιππεύει το άλογό της!), η κατανόηση της λειτουργίας του φωτός και η αίσθηση της θερμότητας του νησιώτικου ήλιου τον οδηγούν να ζωγραφίσει σημαντικά υπαιθριστικά έργα. Οι μάντρες ­ στον με κάποιο χιούμορ πίνακα με τα παδιά που κλέβουν μήλα ­ αντανακλούν τη ζέστη του μεσημεριάτικου ήλιου αλλά και συνομιλούν με τη δροσιά των πράσινων φύλλων των δέντρων. Η συμπληρωματική λειτουργία των χρωμάτων στο έργο του Λεμπέση δεν είναι νομίζω συστηματική και προγραμματισμένη ούτε έχει σχέση με τα έργα και τη θεωρία του ιμπρεσιονισμού που μάλλον δεν ήξερε ο Λεμπέσης. Είναι περισσότερο αποτέλεσμα ενός ζωγραφικού ενστίκτου και της αυθεντικής βίωσης της ελληνικής φύσης και του χωριού όχι εκ των έξω αλλά εκ των έσω.

Αποτυπώνει την ελληνική φύση και τη ζωή του χωριού όχι με την υπεροψία του λόγιου παρατηρητή αλλά με την απλότητα του ανθρώπου που ζει μέσα σε αυτή. Συγγενεύει ­ τηρουμένων των αναλογιών ­ με τον Α. Παπαδιαμάντη, τον άλλο μεγάλο και ταπεινό νησιώτη. Ο Π. Νιρβάνας είχε από τις αρχές του αιώνα επισημάνει τις αναλογίες.

Το έργο του Π. Λεμπέση έχει ήδη πάρει τη θέση του στην ιστορία της νεοελληνικής ζωγραφικής. Παραμένει όμως άγνωστο σε μεγάλο μέρος, ακόμη και του φιλότεχνου κοινού. Μια αναδρομική έκθεση θα ήταν η καλύτερη τιμή στη μνήμη του και η απάντηση στο παράπονο του Νιρβάνα που θα δικαίωνε και την πρόβλεψή του ότι θα έλθει κάποτεν η ώρα η επιστημονική κριτική «να ενασχοληθεί κατά την αξίαν και την σημασίαν» του έργου του Πολυχρόνη Λεμπέση.

Ο κ. Νίκος Ζίας είναι αναπληρωτής καθηγητής της Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.      tovima.gr

ΔΕΙΤΕ ΕΡΓΑ ΤΟΥ

Λεμπέσης Πολυχρόνης – Lembesis Polychronis [1849-1913] paletaart  +paletaart3

Posted in ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΡΘΡΑ ΚΑΙ ΑΛΛΑ | Σχολιάστε